Dank voor stank!

Veel hondeneigenaren weten het uit ervaring: Honden zijn gék op veel (voor ons) vieze luchtjes!
Een product dat bij veel mensen bekend staat om z’n sterke geur, is pens. Terwijl de meeste honden kwijlend door het huis lopen bij het ruiken van pens, gruwelt een groot deel van de mensen van de doordringende lucht.

Buiten het feit dat pens voor de meeste honden een ware traktatie vormt, bevat pens ook vele gezondheidsvoordelen voor je hond. Pens kan je echter in veel verschillende vormen kopen.

Waar komt pens vandaan?

Herkauwers zoals geit, schaap, rund, gazelle, hert en de giraffe, zijn herbivoren die hun eten, nadat het in de maag is geweest nogmaals in de mond kauwen. Deze dieren hebben niet 1 maag zoals de mens, maar 4 magen (de pens, netmaag, boekmaag en lebmaag). Deze magen hebben ze nodig, om moeilijk verteerbaar voedsel als planten en grassen, optimaal te kunnen benutten. Hiervoor heeft een herkauwer onder ondere verteringsenzymen, maagzuur en aminozuren tot zijn beschikking.

blogpens2De herkauwer slikt het voedsel eerst bijna zonder kauwen in. Het komt dan in de eerste maag: De pens. De grote inhoud van de pens is bedoeld zodat de koe of het schaap in een korte tijd veel voedsel naar binnen kan werken, zodat roofdieren niet veel tijd hebben voor een aanval. Zodra de voorraad binnen is, gaat het dier  op een veilig en rustig plekje liggen om het opgenomen voedsel te herkauwen: Het ingeslikte voedsel wordt daarvoor terug gebracht naar de mond, zodat het opnieuw gekauwd kan worden.

Als het eten goed gekauwd is, gaat het naar de tweede maag, de netmaag. Hier wordt het voedsel voorbereid op de vertering. Het voedsel wordt daarna nogmaals herkauwd.

Elke maag heeft voor een optimale functie z’n eigen structuur en uiterlijk.

Om hun functie uit te kunnen oefenen, zitten de magen van de herkauwer bomvol bacteriën. Deze bacteriën spelen een cruciale rol in de netmaag en pens bij het afbreken van het harde cellulose uit de plantendelen en grassen. De energie die hierbij vrijkomt, wordt door de bacteriën gebruikt om van te leven. De bacteriën produceren vervolgens vluchtige vetzuren en eiwitten die door de herkauwer opgenomen kunnen worden als voedingsstof. Herkauwers hebben dus bacteriën in hun maagdarmstelsel nodig om voedsel om te zetten in voor hun bruikbare stoffen.

Na vertering in pens en netmaag, gaat het voedsel naar de boekmaag. Hier wordt het verder verteerd en vocht en mineralen  worden er uitgehaald. In de boekmaag is het voedsel dus nog verder verteerd dan in de pens en netmaag.

Tenslotte komt het voedsel in de laatste maag, de lebmaag. Deze lijkt het meest op de maag van de mens. Hier wordt het voedsel verteerd in zuur maagsap.

Diezelfde verterings-enzymen en gunstige bacteriën welke de herkauwer helpen om voeding met plantaardige onderdelen te verteren, kunnen ook je hond (en kat) helpen met z’n vertering. Hierdoor vormt pens een zeer nuttig voedingsmiddel voor honden. Pens in de juiste vorm is in tegenstelling tot andere vleesvoedingsbronnen voor onze honden echter niet overal te verkrijgen.

Gebleekte, schone en vieze pens

In Nederland wordt pens door de mens namelijk niet veel gegeten. In landen als Frankrijk, Spanje en Suriname, maar ook in het Caraïbisch gebied en Latijns-Amerika, staat pens regelmatig op het menu en vind je het nog wel eens in de supermarkt of bij de slager.  De pens die daarvoor wordt gebruikt, wordt goed schoongemaakt.

Voor humane consumptie wordt de pens daarnaast ook nog gebleekt om het schone en blanke uiterlijk te krijgen. Voor het bleken wordt de pens in chloor geweekt om ziektekiemen te doden. Hierdoor krijgt het ook z’n zeer lichte kleur.

Gebleekte pens is de schoonste soort pens die verkrijgen is op de markt.
Na aankoop moet de gebleekte pens nog meerdere keren worden gespoeld om de sterke chloorlucht en –smaak eruit te krijgen. De pens zal uiteraard ook daarna nog chloorresten bevatten en zal, zeker bij gevoelige mensen en dieren, een belasting vormen voor het lichaam.

Schone pens en netmaag Schone pens en netmaag

Naast gebleekte pens, bestaat er ook schone en vuile/ geschudde pens.
Schoongemaakte pens is op het moment van kopen afgespoeld en grof schoongemaakt, zodat er geen etensresten meer inzitten. De kleur van deze pens is lichter dan die van vieze pens en vereist minder voorbereiding voor humane consumptie voor wat betreft spoelen en schoonmaken. Schone pens ruikt niet sterk zoals de vuile pens, waardoor veel mensen de neiging hebben voor hun hond schone pens te kopen. Ook is men vaak bang om bij vuile pens slechte bacteriën aan het dier te voeren. Schone pens mist echter de grootste voordelen van de vuile pens.

Vies is beter!

Vieze pens Vieze pens

Voor onze honden heeft  het geven van de vuile maag de voorkeur. Vuile pens of netmaag heeft een groen tot grijzige kleur. Het is de maagwand  zoals deze uit de herkauwer komt. Meestal wordt de pens wel door een badje met water gehaald om het grootste deel van de etensresten eruit te halen. Het heet dan nog steeds vuile pens. De restjes van de maaginhoud van het dier zitten er op dat moment nog grotendeels in. Doordat het merendeel van de dieren voor consumptie zelf op een dieet staan van graanhoudende brokjes en mais, is vuile pens door deze voerresten in de maag voor honden die overgevoelig zijn voor granen en/ of mais zeer belastend! Heeft je dier dus spijsverteringsproblemen of vermoed je een allergie of voedselovergevoeligheid, dan is pens van gehouden dieren bij uitstek het voedingsmiddel om te vermijden, ondanks de vele gunstige eigenschappen.

Geef je hond dan ook geen malingen waar pens in zit verwerkt, maar kies dan alleen voor enkelvoudige malingen zonder pens en/ of diersoorten waar geen maag in zit verwerkt, of hele ongemalen voedingsmiddelen zonder maag zodat je kunt zien wat je dier binnen krijgt.

Vuile pens bevat een schat aan voedingsstoffen voor je hond.

Diezelfde bacteriën en verteringsenzymen die de herkauwer helpen om z’n voedsel te verteren, helpen namelijk ook bij de vertering van de voeding van je hond. Aanschaf van dure probiotica is bij het regelmatig geven van pens, dan ook niet nodig. De vuile pens levert een overvloedige hoeveelheid gunstige bacteriën en enzymen.

Verteringsenzymen helpen ook bij je hond met de vertering van de voeding. Dat betekent, dat het eigen lichaam niet zoveel energie hoeft te besteden aan het verteren van een maaltijd. De energie kan dan zo optimaal mogelijk worden besteedt aan dat wat er nodig is. Hierdoor haalt je hond de hoogst mogelijke voedingswaarde uit elke maaltijd. Verteringsenzymen helpen daarnaast om het bloed te ontdoen van gifstoffen, parasieten en schimmels. Ze verbeteren het metabolisme, de hormonale functies en ze versterken het immuunsysteem.

In brokken, blikvoeding en andere verhitte voeding, zitten geen bruikbare enzymen meer. Door voeding te verhitten, gaan deze belangrijke spijsverteringsenzymen namelijk kapot. Wil je dus profijt hebben van de probiotische functie van pens, dan is het belangrijk dat deze rauw (!) gegeven wordt. Een lekker pensstaafje uit de dierenwinkel heeft dus niet hetzelfde effect als een stuk rauwe pens! Voor het juiste effect is het belangrijk dat de pens niet boven de 40 graden wordt verhit.

Eet een hond enkel commerciële brokjes of blikvoer welke voor het klaarmaken verhit zijn geweest boven deze temperatuur van 40 graden Celsius, dan bevat deze voeding dus geen functionele verteringsenzymen meer. Voedingsstoffen kunnen dan lastiger uit de voeding gehaald worden, of het kost het lichaam in ieder geval meer energie. Bij zieke dieren, oudere of juist jonge dieren, werkt de spijsvertering niet optimaal. De kans op het oplopen van tekorten in vitaminen, mineralen en uiteraard ook enzymen, zijn met een commercieel niet rauw dieet bij deze juist kwetsbare groepen dan ook extra groot, ook als de voeding het predicaat ‘compleet’ bevatten!

Enzymtekorten hebben niet alleen effect op de spijsvertering. Tekorten kunnen onder andere ook leiden tot symptomen als angstigheid, zenuwachtigheid, gebrek aan energie, chronische diarree, verteringsproblemen, tandvleesontsteking, virale en bacteriële infecties. Daarnaast kan ook een overgroei ontstaan van verkeerde bacteriën en gisten in de darm. Wanneer je bij je hond 1 of meerdere van deze symptomen herkent, start dan binnen het rauwe dieet van je hond ook met het regelmatig geven van pens, of met het geven van een goede kwaliteit probiotica (zonder maiszetmeel, suikers of andere toevoegingen). Krijgt je hond deze al, voer deze hoeveelheid dan op, of laat nakijken of er problemen zijn met de darm en/ of stofwisseling.

Goede bacteriën, slechte bacteriën…

De darmen worden bevolkt door honderden verschillende soorten bacteriën. Hieronder zitten ‘goede’ bacteriën, maar ook ‘slechte’, pathogene, ofwel potentieel ziekmakende  bacteriën. De goede bacteriën zorgen zoals boven al genoemd, voor het vrijmaken van voedingsstoffen voor het dier. De slechte bacteriën kunnen, wanneer ze voorkomen in te grote hoeveelheden, leiden tot een disbalans in de darm met bijkomende gezondheidsproblemen. Voor veel mensen vormt de angst voor overgroei van de slechte bacteriën de reden om te kiezen voor het kopen van schone of gebleekte pens voor hun hond.

Om te kunnen profiteren van het gunstige effect van  pens, heeft dat niet veel nut. Voor het gunstige effect is het juist nodig dat de bacteriën erin zitten, zodat de goede bacteriën in de darm in de meerderheid aanwezig zijn ten opzichte van de pathogene. Zo kan een gezonde darmbalans behouden worden. Daarnaast heeft een juiste darmbalans ook een gunstig effect op de aanmaak van vitamine B en het voorkomt het verschillende gezondheidsproblemen.

Een ander voordeel van pens is, dat het de perfecte Calcium : Fosfor verhouding bevat voor onze honden. Het bevat ook de juiste hoeveelheid van het essentiële vetzuur Linolzuur.

Voor honden die moeite hebben met verteren, is boekmaag om mee te starten nog wat mooier dan pens. In de boekmaag zijn de voedingsresten van ht prooidier al wat verder verteerd en dus makkelijker opneembaar. De groene structuren waar je hond dus wat uit kan halen, zijn hierin dus optimaal in vertegenwoordigd. Heeft je hond een granen- of maisallergie, dan is het raadzaam alleen maag (pens/ netmaag/ boekmaag) te voeren van wilde dieren of gras gevoerde dieren, of gebruik te maken van een probioticum.

Vieze netmaag Vieze netmaag

Omdat vuile maag uiteraard veel bacteriën bevat, geldt ook hier, net als bij elke andere vorm van rauw vlees, dat het belangrijk is hygiënisch te werken, zeker wanneer er mensen in huis zijn met een verlaagde weerstand. Was je handen dan ook goed na het klaarmaken van een maaltijd vuile pens.

Vuile pens kan je gewoon in 1 lap geven. Sommige honden schrokken deze in één keer naar binnen, dat kan er voor de beginnende ‘rauw voerder’ wat eng uitzien. Andere honden geven het opgeschrokte vlees vervolgens weer op, omdat de lap te groot was, dat ligt wat zwaar op de maag. Ze kauwen het daarna vaak in wat kleinere stukken.

Is je hond nog geen ervaren pens eter, dan kan je de pens in middelgrote repen snijden met een (wild)schaar. Je maakt ze zo groot dat je hond er nog wel op moet kauwen om het door te kunnen slikken, waardoor je een ideale tandenborstel hebt, maar zo klein dat het stuk bij in één keer opschrokken minder zwaar op de maag zal liggen.

Heb je een hond die graag met z’n prooi sleept, dan is het ook raadzaam de pens in repen te snijden als je je hond niet buiten eten kunt geven, om te voorkomen dat je vloer voorzien is van een laag (weliswaar gezonde ;-)) bacteriën!

Pens is het makkelijkste te knippen/ snijden als het nog een beetje bevroren is. De dikke lappen kunnen anders je mes of schaar snel bot maken. Houd de pens in de ene hand en knip met de andere hand. Snijden op een snijplank gaat hierbij een stuk lastiger.

Pens, de ultieme snack

Gedroogde pens vormt voor veel honden een lievelings snack. Mits deze niet te heet is gedroogd, vormt het ook nog eens een hele gezonde snack. Hoe heter de lucht, hoe meer de voedingsstoffen, maar ook de smaakstoffen van de pens verloren gaan. De hoge temperatuur doodt niet alleen de enorm werkzame bacteriën in de pens, ook de enzymen gaan door verhitting dus verloren. Hoewel sommige mensen de geur in de keuken wat sterk kunnen vinden, kan je koud gedroogde pens heel goed zelf maken:

  • Snijd daartoe een lap pens in langere repen voor wat kauwwerk, of  kleine stukjes om te gebruiken tijdens de training.
  • Leg de stukken op een bakplaat en laat je oven gedurende enkele uren op of net onder de 40 graden aanstaan
  • Controleer tussendoor of de pens al droog genoeg is voor een snack naar de smaak van je dier
  • Laat de pens langer drogen voor een knapperige snack en korter voor een wat sappigere, taaiere snack

Hoe meer vocht er nog in de pens zit, hoe minder lang de snack houdbaar is. Bewaar de pens altijd in een afgesloten verpakking. Zeer goed droge pens kan je buiten de koelkast in een luchtdichte verpakking wekenlang goed houden. Zit er nog vocht in, dan is de pens in een luchtdichte verpakking wel een weekje houdbaar.

Gedroogde pens Gedroogde pens

6 gedachten over “Dank voor stank!”

  • George

    Interessant verhaal! Ook bij mensen wordt er steeds meer (her-)ontdekt hoe belangrijk de bacteriën in de darm zijn (zie bijvoorbeeld het verhaal in The New Scientist: https://blendle.com/i/new-scientist/denken-met-je-darmen/bnl-newscientist-20160225-134896_denken_met_je_darmen),
    Helen vertelde mij ooit eens dat jullie pens niet vuil is, maar gezien dit verhaal is dat nu veranderd?

    Reageren
  • kalis

    Verkoopt u vuiler pens en wordt het thuis bezorgd wat kost het per kilo en kan het in porties van 250 gr gesneden worden met vriendelijke groet anke kalis

    Reageren
    • OerVoer

      Lam en geit pens verkopen wij per 250 en per 500 gram, zowel gemalen als aan het stuk.
      https://www.oervoer.com/geit-pens-stuk-oervoer

      Reageren
  • den

    Ik ziek pesn en boekmaag... waar kan ik dit vinden of bied iemand dit aan. ik hoop het en verneem graag van iemand mailen aub z.s.m.

    Reageren
    • OerVoer

      Pens en boekmaag vind je bij ons in de winkel:

      https://www.oervoer.com/diepgevroren/pens-vlees-kat-hond

      https://www.oervoer.com/boekmaag-rund-gemalen-250

      Reageren
    • OerVoer

      Dag Bianca, Dank voor je reactie. Dit is een vraag voor de dierenarts. Als je een consult wil kun je mailen naar info@heeldier.nl

      Reageren
Geef een reactie