De wonderlijke werking van essentiële oliën

Essentiële oliën, of etherische oliën zijn de kostbare stoffen uit plantaardige materialen die veelal heerlijk ruiken. Deze stoffen kunnen therapeutische waarde hebben en daarom wordt ook wel van aromatherapie gesproken. De therapeutische waarde kan gevonden worden in het feit dat essentiële oliën dezelfde componenten bevatten als de materie waaruit wij mensen en onze dieren bestaan. Dit geldt vooral voor paarden en honden en deels voor katten. Ook kleinere dieren als konijnen en cavia’s kunnen baat hebben bij essentiële oliën, maar in zeer kleine hoeveelheden, gezien hun kleine lichaamsformaat. Ook met vogels is voorzichtigheid geboden. Essentiële oliën kunnen met weinig kennis al heel fijn ingezet worden. In deze blog vind je een aanzet tot meer kennis over essentiële oliën.

 

Al sinds oudsher worden essentiële oliën door de mens bewust gebruikt. In de bijbel worden maar liefst twaalf oliën regelmatig aangehaald waarvan mirre en wierook de bekendste zijn. Sommige oliën waren in de oude tijden meer waard dan goud! Egyptenaren zetten essentiële oliën in bij balseming van hun doden, maar veelal werden oliën ingezet ter bevordering van de gezondheid. In Zuid-Frankrijk werd men zeer bedreven in het maken van mooie parfums. Deze maskeerden dan de onaangename luchten die de veelal ongewassen mens en zijn weinig hygiënische omgeving in die tijd had. Maar de oliën hadden ook een functie in het evenwicht van bacteriën die er in overvloed waren gezien die onhygiënische omstandigheden. In India gebruikte men de oliën van de planten die daar voorhanden waren: kaneel, sandelhout, mirre en gember. Men kende dus al vroeg in verschillende werelddelen processen om de zuivere oliën uit planten te extraheren en in te zetten vanwege hun helende werking.

Vandaag de dag worden oliën gedestilleerd of geperst uit de onderstaande onderdelen van planten en bomen:

  • citrus zoals sinaasappel en citroen (geperst)
  • bloemen zoals roos en lavendel, maar ook kruidnagel
  • kruiden zoals oregano, rozemarijn en jeneverbes
  • bomen/ blad zoals frankincense en eucalyptus
  • noten/ zaden zoals nootmuskaat en peper
  • wortel zoals gember en valeriaan

 

Planten, mensen en dieren zijn verwant aan elkaar. Onze lichamen zijn opgebouwd uit dezelfde bouwstenen. We zijn op elkaar aangewezen in een voortdurende uitwisseling, van zuurstof naar kooldioxide en omgekeerd (mens en plant), en door onze voedselketens (mens en dier, dier en dier, dier en plant, mens en plant).

Een essentiële olie is de essentie van een plant en wel kan vijftig tot tweehonderdvijftig verschillende stoffen bevatten. Het zijn de stoffen uit het plantenrijk die zorgen voor de afweer, voortplanting, vertering en het totaal functioneren van de betreffende plant. Je zou het kunnen vergelijken met de lymfe en bloemstroom bij zoogdieren. Essentiële oliën accorderen zo goed met mens en dier, omdat ze uit dezelfde bouwstenen bestaan. Ze zijn onder natuurlijke omstandigheden in een levend organisme tot stand gekomen, hebben dezelfde receptoren en werken en reageren met dezelfde enzymen. Een essentiële olie gedestilleerd uit een plant is dus een complex van werkende levende stoffen. Door de destillatie ontstaat een zeer geconcentreerde olie. Er is maar zeer weinig nodig van een zuivere essentiële olie om hier baat bij te hebben, denk altijd in gebruik van een paar druppels.

Essentiële oliën worden door mens, paard en hond makkelijk opgenomen via de huid en komen zo in de bloedbaan. Geïnhaleerde moleculen van essentiële oliën worden via de longblaasjes opgenomen door het bloed en worden zo door het hele lichaam getransporteerd.  Ook katten, knaagdieren en vogels nemen de stoffen goed op, alleen is voor deze dieren voorzichtigheid geboden: katten kunnen geen phenolen afbreken en daarom lang niet alle essentiële oliën verwerken, vogels en knaagdieren zijn kleine kwetsbare organismen die slechts zeer kleine hoeveelheden nodig hebben. Vissen en amfibieën kunnen vanuit hun waterige omgeving de in water onoplosbare oliën niet verwerken.

Geuren die men via de reukzenuw (het limbisch systeem), binnen krijgt geven een zeer snelle reactie van de hersenen. Er komen stoffen vrij die ontspannen of juist stimuleren. Ontspanning kan onder andere pijnverlichting geven, daarom kunnen essentiële oliën bijvoorbeeld effectief zijn als pijnverlichting.

Elke olie heeft zijn eigen trillingsfrequentie. De oliën met lagere frequenties werken vooral op het fysieke niveau, de hogere op het spirituele niveau en de gemiddelde op het mentale niveau.

Zuivere oliën, parfums en farmaceutische middelen.

Het is belangrijk om te kiezen voor essentiële oliën afkomstig van planten uit biologische teelt of uit het wild en bij dat laatste is een schone omgeving belangrijk.  Oliën die zijn verdund of van planten komen die bespoten zijn of met kunstmest grootgebracht, bevatten vervuilende stoffen die belastend zijn. Hoe zuiverder de olie, hoe zuiverder het trillingsniveau, hoe effectiever de olie. Zuivere oliën kunnen therapeutische waarde hebben, minder zuivere oliën kunnen uiteraard ook goede eigenschappen hebben. Het wel of niet claimen of een essentiële olie therapeutisch is is een lastige kwestie. Een goed uitgangspunt is: als je een essentiële olie wil gebruiken is het ten minste van belang dat de planten waaruit de oliën komen biologische geteeld zijn en de olie geen toevoegingen bevat.

De parfumindustrie vindt haar basis in de essentiële oliën. Grasse, in het zuiden van Frankrijk, is de vestigingsplaats geweest van de eerst parfumeurs die zich daar eind van de zeventiende eeuw vestigden. De mooiste parfums die nu beschikbaar zijn bevatten essentiële oliën in plaats van de chemische variant. Denk aan de geur van roos, jasmijn en ylang-ylang, maar ook kaneel en nootmuskaat.

De huidige beschikbare farmaceutische middelen zijn voor een belangrijk deel afgeleid uit de kennis over werkzame stoffen uit het plantenrijk.  De chemische middelen zijn vaak goedkoper, maar niet altijd even effectief, omdat een kruid of een zuivere essentiële olie één geheel vormt, één totaal werkend levend organisme is en bovendien uit zeer vele stoffen bestaat!

Als je een geneesmiddel gebruikt kun je daar meestal heel goed een essentiële olie als aanvulling bij inzetten. Bijvoorbeeld bij de luchtwegen, een olie als aanvulling inhaleren of bij spier- of peesblessures een essentiële olie op de huid aanbrengen.

Het gebruik van essentiële oliën.

De meest bekende en toegepaste vorm van essentiële olie is verdampen. Daarom wordt ook wel over aromatherapie gesproken.  Als je een essentiële olie in een aromalampje laat verdampen, dan verbrandt ze. Gebruik liever een goede diffuser, die hier speciaal geschikt voor is of druppel wat olie op een zakdoek en laat dit langzaam verdampen.

Direct inhaleren van therapeutische oliën is de meest gebruikte toepassing en gaat als volgt:

  1. één druppel olie in een handpalm te druppelen,
  2. met twee handen drie keer met de klok mee rond wrijven, hiermee activeer je de olie
  3. beide handen voor je neus  houden en inhaleren,
  4. masseer wat resteert lekker in je hals of doe wat op je borst en de olie blijft de hele dag bij je.

Op deze manier bied je ook oliën aan voor je hond of paard. Wrijf een druppel olie in je handen en houdt dit voor zijn of haar neus. Laat inhaleren en wrijf de overige olie lekker op de boeg van hond of paard. Zo inhaleren zij nog de olie die in de vacht blijft hangen.

Blijf altijd uit de beurt van ogen en doe nooit essentiële olie in een oor. Wrijf nooit direct op de neus, maar inhaleer of laat inhaleren en wrijf er zacht omheen.

Een belangrijk uitgangspunt is: vind je de olie niet lekker ruiken, of staat deze je tegen, gebruik hem dan niet. Dit geldt zeker voor je hond of paard: wijzen zij de olie die je gekozen hebt af, dan is dit waarschijnlijk geen juiste keuze. Realiseer je dat een hond vierhonderd keer zo scherp ruikt als een mens. Ook een paard ruikt veel beter dan wij mensen.

Gebruik je oliën in een ruimte waar katten zijn: de katten lopen wel weg als het ze niet bevalt. Zijn er vogels of knaagdieren in de ruimte waar je oliën verdampt, wees dan terughoudend.

Pepermunt en Lavendel of waar je maar mee wil beginnen.

Er zijn veel goede boeken beschikbaar om de specifieke werking van elke essentiële olie in op te zoeken. Twee essentiële oliën die je universeel kunt noemen zijn Pepermunt en Lavendel. Met deze twee in je ehbo set of toilettas kun je veel aanpakken. Lavendel geeft ontspanning, helpt bij ontsmetten van kleine wondjes en steken van insecten. Pepermunt is verkoelend, helpt bij hoofdpijn en koorts. Zowel Lavendel als pepermunt zijn insecten werend. Wil je wat oliën gaan kopen, kies er dan een die je aanspreekt en zoek de specifieke werking op.

Het werken met essentiële oliën is heerlijk en verslavend. Het is belangrijk om er ook een leer traject van te maken, te weten waar je mee bezig bent. Ze ruiken heerlijk, maar er is veel meer dan alleen de geur die je beïnvloed en hoe meer je weet hoe fijner je een olie kunt inzetten voor jezelf, je dieren en anderen om je heen.

Zin gekregen om kennis te maken met de wonderlijke werking van essentiële oliën? Dan heb ik de volgende suggesties voor je:

  1. boek deze online workshop bij HeelDier Academy
  2. begin met dit e-book
  3. Bestel dit mooie basis boek van Geert Devlieghere
  4. Bestel deze beknopte samenvatting van de werking van veel oliën: Aromatherapie de essentie
  5. of koop 5 oliën van Sjankara bij OerVoer en krijg het e-book cadeau
  6. boek een privé les bij onze aromatherapeut Helen Panneman

 

Overige aangeraden literatuur:

Geef een reactie